Paduarsana

Berbagi Tentang Semua Hal

Busana Adat Bali


Setiap daerah di wilayah republik indonesia mempunyai busana adat, salah satunya adalah Bali. Busana Adat Bali adalah Busana yang mempunyai keterikatan dengan daerah Bali sebagai wilayah dan pelaksanaan adat Bali. Busana Adat Bali terdiri dari beberapa jenis yaitu:

Bhusana Gede/Agung(Payas Agung), Biasanya digunakan oleh manggala/pengarep yang diupacarakan didalam pelaksanaan upacara manusa yadnya yang dianggap utama dan sebagai yajamana pada upacara yang lain.

  • Untuk Pria, sebagai berikut: Destar, Keris, kampuh+umpal, Wastra lembaran, Sabuk, Alas Kaki(fakultatif), kelengkapan perhiasannya(destar/diganti dengan gegelung/garuda mungkur, Rumbing/anting-anting, Bebandong, Sesimping, Gelang Kana, Gelang Biasa, Gelang Cokor dan kain panjang atau lancingan)
  • Untuk Wanita; Gelung Agung, Sesenteng, Wastra Lembaran, Sinjang, Bulang/Stagen, Sabuk hiasan, Alas kaki(fakultatif), perlengkapan hiasan, misal: Petitis/garuda mungkur, Tajuh/sekar taji,pepelik/tampel pepelengan, subeng, pending, bebadong, sesimping, ampok-ampok, gelang kana, gelang biasa, gelang cokor.

Bhusana Jangkep/Lengkap: Dipergunakan dalam upacara yadnya dan didalam hubungan hormat menghormati.

  • Untuk Pria; Destar, Kuaca/kemeja tangan pendek atau panjang atau jas, kampuh/umpal, wastra+lembaran,sabuk, alas kaki(fakultatif), keris(fakultatif)
  • Untuk Wanita; Gelung biasa/sanggul(rambut ditata sesuai perhiasannya), Baju/Kebaya,sesenteng,wastra,sabuk stagen,sabuk hiasan,alas kaki(fakultatif).

Bhusana Madya(sedang):Dipergunakan untuk/didalam suasana kesopanan dan kerja.

  • Untuk Pria; Baju, kampuh, kain panjang, sabuk, alas kaki(fakultatif)
  • Untuk Wanita; Baju/kebaya, kain/wastra,sesenteng,sabuk/stagen,alas kaki(fakultatif)

Bhusana Alit:Dipergunakan untuk/didalam suasana kesopanan dan kerja.

  • Untuk Pria; Baju(fakultatif), selempot, wastra, sabuk, alas kaki(fakultatif)
  • Untuk Wanita; Baju(tidak terbatas pada kebaya), sesenteng, sabuk(stagen),kain,alas kaki(fakultatif)

Jika tidak menggunakan baju harus menggunakan sesenteng, untuk anak-anak dibawah umur tidak terikat pada ketentuan diatas.

Sumber: Keputusan Seminar Kesatuan Tafsir Terhadap Aspek-Aspek Agama Hindu.

Rahina Kuningan, Ka – Uningan Molihang Kaweruhan


Wau pisan i raga sampun nglaksanayang tur ngamargiang rahina sané kawastanin rahinan jagat Galunan miwah reruntutannyané. Sané mangkin i raga dados krama Bali taler pacang nglaksanayang tur ngamargiang reruntutan rahinan jagat Galungan sané kawastanin rahinan Kuningan sané jatuh ring rahina Saniscara Kliwon wuku Kuningan. Lianan kawastanin rahinan jagat Kuningan, rahina puniki taler kawastanin Tumpek Kuningan santukan Saptawara Sukra matemu sareng Pancawara Kliwon.

Image by: Koleksi Pribadi

Rahinan Kuningan puniki pinaka reruntutan rahinan Galungan sané jatuh dasa rahina sesampun rahina Galungan. Rahinan Kuningan kangken pinaka rahina sané khusus, santukan sarana upakara miwah bebantenan sané kaunggahang tur kaaturang mabinayan sareng bebanten sané kaaturang ri kala rahinan Galungan miwah galah ngalaksanayang pamuspan taler mabinayan pisan. Ring rahinan Kuningan kabuatang saranana upakara marupa sodan nasi kuning sané kagenahang ring wadah sané kawastanin tebog lan sulanggi pinaka niasa kemakmuran miwah kaunggahang bebanten sané sampun kasayagaang pinaka rasa suksmaning manah lan suksmaning idep i raga pinaka manusa sané sampun nglungsur wara nugraha ring Ida Sang Hyang Widhi Wasa marupa ajeng-ajengan ngawit saking sandang ngantos pangan.

Lianan nasi kuning, ri kala Kuningan taler kabuatang sarana upakara marupa Endongan, Tamiang, miwah Kolem. Endongan pinaka niasa persembahan majeng Ida Sang Hyang Widhi Wasa, pinaka bekel mawali ka suargaloka. Bekel sané mautama inggih punika ilmu pengetahuan (kawikanan) lan bhakti (jnana). Yéning senjata sané mautama inggih punika kaheningan pikayunan. Mawit saking rahina puniki, para krama kaptiang satata éling majeng Ida Sang Hyang Widhi, prasida becik manyamabraya, nincapang rasa saling asah asih asuh majeng sesama manusa miwah urati ring palemahan. Santukan éndongan pinaka bekel, éndongan madaging woh-wohan, tebu, tumpeng, miwah rerasménan. Tamiang pinaka niasa panulak bala lan pinaka niasa perputaran roda alam sané ngélingang manusa ring kawéntenan hukum alam. Yéning Kolem pinaka niasa genah mararian Ida Sang Hyang Widhi, para déwa miwah para leluhur i raga.

Ring rahina suci puniki kaceritayang Ida Sang Hyang widhi tedun ka marcapada kasarengin olih para déwa miwah para pitara-pitari pacang ngicénin waranugraha ring makasami umat. Ring rahina Kuningan kaaptiang majeng para krama ngaturang bakti tur nunas karahayuan miwah tuntunan majeng Ida mangda i raga satata maparilaksana becik.

Akéh sané maosang yéning ri kala rahinan Kuningan para krama mangda ngaturang bakti sadurung jam roras utawi sadurung tajeg surya. Punapi awinan sakadi punika?

Manut sinalih tunggil Dosén UNHI sané mawasta I Gedé Sedana Suci, galah sadurung tajeg surya punika pinaka galah sané pinih becik i raga ngaturang bhakti. “Ring rahina Kuningan, i raga patut ngaturang bhakti sadurung jam roras utawi sadurung tajeg suryane. Semengné, i raga nyayagayang sakancan sarana upacaka sané pacang katurang, Salanturnyané i raga ngaturang bhakti tur nglaksanayang pamuspan. Ring sajeroning Lontar Sundarigama kaunggahang, “Déwa Mur Mwah Maring Surga” artosnyané sadurung para déwa mawali ka suarga. Becikné i raga nganturang bakti sadurung tajeg surya, sadurung Ida Hyang Widhi miwah para déwa mawali ka suargaloka. yéning sampun liwat tajeg surya sira pacang kaaturin sesajén utawi bebanten?” baosnyané.

Suasana hening ngasilang Ka-Uningan, sané nuntun i raga molihang jnana sané becik pinaka ilmu pengetahun spiritual suci. Ilmu pengetahun sané kaduénang prasida kapolihang saking tetiga cara sané kawastanin Tri Pramana inggih punika Agama Pramana, Anumana Pramana, miwah Pratyaksa Pramana. Agama Pramana inggih punika mirengang paplajahan sané kaicen olih guru. Anumana Pramana inggih punika pengetahuan sané kapolihang nganggén akal, pikayunan miwah logika. Yéning Pratyaksa Pramana inggih punika pengetahuan sané kapolihang mawit saking i raga manggihin hal-hal sané madué paiketan rohani.

Rahinan Kuningan mateges mangda i raga Ka-Uningan molihang pengetahuan dharma (samya jnana). Makasami punika prasida kapolihang majalaran Dasendriya inggih punika Panca Budhindriya lan Panca Krmendriya sané kaniasayang antuk wéntennyané selang dasa rahina ring rahinan Galungan nuju rahinan Kuningan.

Sané kaaptiang olih para krama pamuputné wantah prasida nyujuh sané kawastanin Suddha Jnana (pikayunan sané suci) mangda prasida dados jatma sané Jayabaya (menang ri kala kapialangin utawi ri kala wénten baya sané pacang nibenin i raga).

Dane taler mapangapti mangda para krama prasida satata éling ring raga mangda prasida nyujuh tetujon idup Moksatham ja gadhita ya Cai thi Dharma.

Bali Post, 02 September 2012 | Kuningan, Ka-Uningan Molihang Kaweruhan.

 

 

 

Cetak Kalender Bali 2013


 

Kehidupan Umat Hindu(suku: Bali) dimanapun berada tidak bisa dilepaskan dari Kalender Bali, Bisa dibilang Kalender Bali sangat istimewa karena penanggalan Kalender Bali adalah penanggalan “konvensi”. Tidak astronomis seperti penanggalan hijriah, tidak pula aritmatis seperti penanggalan Jawa, tetapi ‘kira-kira’ ada di antara keduanya.

Kalender Saka Bali tidak sama dengan Kalender Saka dari India, namun kalender Saka yang sudah dimodifikasi dan diberi tambahan elemen-elemen lokal. Kalender Saka Bali bisa dikatakan merupakan penanggalan syamsiah-kamariah (surya-candra) atau luni-solar. Jadi penanggalan ini berdasarkan posisi matahari dan sekaligus bulan. Dikatakan konvensi atau kompromistis, karena sepanjang perjalanan tarikhnya masih dibicarakan bagaimana cara perhitungannya.

Dalam kompromi sudah disepakati bahwa: 1 hari candra = 1 hari surya. Kenyataannya 1 hari candra tidak sama dengan panjang dari 1 hari surya. Untuk itu setiap 63 hari (9 wuku) ditetapkan satu hari-surya yang nilainya sama dengan dua hari-candra. Hari ini dinamakan pangunalatri. Hal ini tidak sulit diterapkan dalam teori aritmatika. Derajat ketelitiannya cukup bagus, hanya memerlukan 1 hari kabisat dalam seratusan tahun.

Banyak informasi yang berkaitan dengan hari baik dan buruk, rerahinan dan odalan/upacara dapat diperoleh pada kalender Bali. Informasi-informasi inilah yang tidak mungkin didapatkan dari kalender pada umumnya. Bagi pengunjung yang ingin memesan / mencetak kalender Bali sebagai media promosi usaha(toko, koperasi dll)dapat menghubungi saya via email padu.arsana@gmail.com atau dapat juga melalui comment dibawah.

Tahun lalu KSU Dharma Karya Sejahtera yang ada di Oku Timur, Sumatera Selatan juga melakukan pemesanan 250 pcs kalender Bali. Selain sebagai media promosi ini tentu menunjukkan kepedulian koperasi tersebut kepada semeton Hindu(Bali) agar tidak ketinggalan informasi mengenai dewasa ayu yang erat kaitanya dengan upacara agama. Kalender Bali dapat dipesan dengan KOP atau logo perusahaan dengan ketentuan, sebagai berikut:

  1. Harga satuan tidak sama tergantung penyusun dari kalender tersebut silahkan kirim email: untuk mendapatkan pricelist(daftar harga) berdasarkan penyusun.
  2. Harga tidak termasuk ongkos kirim(diluar Bali). Biaya pengiriman adalah fix berdasarkan harga dari jasa pengiriman(tiki,kantor pos dll)
  3. Minimal pesanan 100 pcs(kalender).
  4. Melakukan pembayaran 50% sebagai uang muka(untuk pemesan didalam kota) dan pembayaran 100% bagi pesanan diluar kota.

Layanan Jasa ini berasaskan: Kejujuran dan Kepercayaan dari paduarsana.com.