Paduarsana

Berbagi Tentang Semua Hal

Category Archives: Bali

Upacara Otonan “Nelu Bulanin”


Otonan, Nelu Bulanin

OTONAN wantah silih tunggil upacara sané patut kalaksanayang ring Bali olih umat Hindu Bali sané mapaiketan sareng budaya, agama lan dresta. Otonan mawit saking kruna “pawetuan”, inggih punika pakéling rahina embas manut dresta agama Hindu ring Bali madasar Sapta wara, Panca wara, lan Wuku. Upacara puniki ninutin sistem kalénder wuku Bali, sané satata kalaksanayang sawilang 6 bulan utawi 210 rahina. Upacara otonan kasuksmain tur matetujon nebus sakancan laksana kaon sané sampun kalaksanayang mangda molihang kahuripan sané becikan ring kahuripan sané jagi rauh.

Ring Bali katah wénten bacakan upacara minakadi upacara Déwa yadnya, Manusa yadnya, Pitra yadnya, Rsi yadnya miwah Bhuta yadnya. Pamekas ring upacara manusa yadnya sampun kalaksanayang mawit saking raré kantun ring garban ibu i manusa sampun kaupacarain antuk upacara sané kawastanin upacara garba wedana (magedong-gedongan), raris sesampun embas kakawitin ngaturang upacara dapetan, upacara kepus puser, upacara nglepas awon sané kalaksanyaang sesampun anak alit matuwuh 12 rahina, salanturné kalaksanayang upacara tutugambuhan (abulan pitung dina) utawi sané ketah kasambat “upacara macolongan” puniki kalaksanayang sesampun anak alit matuwuh 42 rahina.

Salanturnyané sesampun bayi matuwuh tiga bulan utawi 105 rahina kalaksanayang upacara nyambutin utawi sané ketah kasambat ring sakatah wewidangan pinaka upacara tigang bulanan “nelu bulanin”, raris kalaksanayang upacara satu oton sesampun anak alit matuwuh 210 rahina utawi 6 bulan, Upacara tumbuh gigi ketah kasambat ngempugin, upacara maketus gigi, raris kalaksanayang upacara menék bajang (munggah deha/ truna), salanturné kalaksanayang upacara potong gigi (mapandes/ masangih) upacara puniki matetujon ngirangin Sad Ripu i manusa malarapan nyangih gigi 6 besik, salanturné upacara sané pinih untat wantah upacara pawiwahan ngiket anak lanang lan istri makurenan.

Upacara tigang bulanan “nelu bulanin” ring Bali patut kalaksanayang majeng soang-soang anak alit santukan upacara puniki pinih mabuat. Upacara tigang bulanan matetujon nginkinang anak alité mangda waspada majeng gegodan panca indria, siosan punika taler maka cihna ngaturang suksmaning manah majeng Ida Sang Hyang Widhi Wasa pamekas majeng nyama bajang lan kanda pat sané sampun ngempu raréné ngawit kantun ring garban ibu kantos embas, ri kala punika taler jalaran ngicén anak alité aran santukan sampun kanggehang pinaka manusa tur sampun kadadosang ngenjekin tanah.

Otonan, Nelu Bulanin

Dudonan upacara nelu bulanin lumrahné kapuput olih pinandita miwah jero mangku, miwah kalaksanayang ring jero soang-soang. Upacara puniki nganggén sarana banten miwah sakatah pralambang manut sané sering kakantenan lan kalaksanayang ri kala ida dané madué anak alit. Sajeroning upacara nelubulanin ring kramané salami puniki wénten bacakannyané inggih punika upacara alit sarananyané nganggén banten panglepasan, penyambutan, jejanganan, banten kumara miwah tataban. Kaping kalih wénten bacakan sané agengan masarana banten panglepasan, penyambutan, jejanganan, banten kumara, tataban, pula gémbal, banten panglukatan, banten turun tanah.

Manut agama lan dresta ring Bali, krama Bali sujatiné krama sané akéh madué ritual kaagamaan sané kakuubin ring upacara Manusa Yadnya lan Pitra Yadnya. Ritual agama punika kalaksanayang majeng krama Hindu mawit saking kantun ring sajeroning garba ngantos embas, munggah deha/truna, ngantos mawali ka tanah wayah. Suandra – Bali Post, Senin, 08 April 2012.

 

 

 

Nandurin Karang Awak


—- tong ngelah karang sawah, karang awaké tandurin guna dusun né kanggo ring désa-désa…..” kénten silih tunggil pahan gaguritan “Salampah Laku” kakawian Ida Pedanda Madé Sidemen saking Sanur, Dénpasar. Léngkara inucap sayuwakti sampun kasub pisan ring pasimakraman para budayawan lan sastrawanné ring Bali. Yéning telisikang, léngkara inucap minab nénten ja wantah nganikain raga lan pangwacén mangdané nandur karang raga praragan antuk sakancan kabisan sané kabaos guna dusun, taler mapakéling mangdané pangawi lan pangwacén mawali ka raga soang-soang, ka sakancan pabekel kauripanné suka, duka lan lan pati.
Yéning i raga sampun pascat uning ring kawéntenan karang ragané praragan, sinah tan pacang wénten ieg lan pariselsel ageng.

Nandur karang awak puniki tan bina kadi nandur karang sawah antuk sakancan entik-entikan. Sadurung matetanduran, pateh kadi karang sawahé, karang awaké patut karuwak, mangdané sayaga kaanggén matatanduran, wawu raris kalemekin, katumbeg tur karerehang widih sané becik, anut lan luih. Wawu raris tan lali kasiramin toya, kajaga, kapiara miwah karesikang.

Duaning karang awak, nganutin tuuh awaké, driki i raga patut taler uning ring prarabdan tuuhé. Nandur karang awak sané nguda sinah masiosan pisan sareng nandur karang awak sané lingsir, pola-pali lan soroh tetanduranné taler patut masiosan. Yadiastun asapunika, tata cara nandur karang awak duk ngawitin pacang ageng pisan iusné ring tetandurané pungkuran.

“Nandurin karang awak” ring kakawian Ida Pedanda Madé Sidemen minab nénten ja katuju majeng raga praragan, taler majeng krama siosan ring widang i ragané soang-soang. I riki ida sakadi nganikain mangdané i raga kayun nandur karang awak mangdané madué guna majeng krama siosan, yadiastun guna punika wantah kasambat guna dusun.

Driki ida kadi mabaos ngémpélin, inggih punika prasida maguna dusun kéwanten mawali ka raga soang-soang. Duaning makasami patut kakawitin antuk maguna ring awak, nandur awak, sadurung maguna ring anak siosan, sadurung madué guna dusun.

Yéning raga praragan tan katandur, tan landuh, sinah dusunné tan landuh, tan pacang maguna majeng anak siosan.

Bali Post, Senin, 01 Agustus 2010.

 

 

 

“Karena Kita Percaya Akan Karma”


”Istriku dan aku menghabiskan tiga minggu di Bali pada bulan April tahun ini (2011). Kami di sana untuk merayakan ulang tahun perkawinan kami yang ke 38 sebagai tamu dari seorang sahabat yang sangat baik yang mengizinkan aku tinggal di vilanya yang indah secara gratis. Seharus aku membayar USD1,100 per malam. Itu setelah kunjunganku ke Australia dan tepat sebelum kuliah Haris Ibrahim yang aku sampaikan di Bangkok diikuti oleh semua drama itu.”

Demikian Raja Petra, mulai tulisan kenangannya tentang kunjungannya di Bali. Berikut lanjutannya.

Apa yang paling mengesankan aku tentang Bali adalah kejujuran dari orang-orangnya, yang sekitar 90% Hindu (tetapi sangat berbeda dari orang-orang Hindu Malaysia). Kami meninggalkan semua barang-barang kami termasuk uang tunai di kamar kami. Staf keluar masuk ke kamar dengan bebas dan kami tidak merasa khawatir sedikitpun. Dalam kenyataannya, kamar tidur kami tidak mempunyai kunci (namun) hanya celah-celah ventilasi kaca.

Aku tanya seorang gadis Bali akan memijatku bagaimana bisa orang Bali begitu jujur.
Karena kita percaya akan karma, dia menjawab.

Oh, aku menjawab, itu berarti apapun yang Anda lakukan kepada orang lain hal yang sama akan terjadi kepada anda (balasan yang sama). Tidak, dia menjawab. Apapun yang Anda lakukan kepada yang lain sepuluh kali lebih banyak akan terjadi kepada anda. Dan itu termasuk kedua-duanya, baik atau buruk.

Kapan pun kami mengambil taksi, pengemudi taksi akan secara otomatis menghidupkan argo meternya. Dan mereka tidak pernah mengambil rute yang lebih panjang untuk sampai di tempat tujuan. Selalu saja jalan pintas. Kapan pun kita berhenti di tempat belanja untuk membeli barang-barang makanan dan minuman dan keperluan lain, pengemudi taksi akan mematikan argo meter dan menunggu, berapapun lamanya. Maka kita tidak harus membayar ”waktu yang hilang” (lost time) .

Suatu kali sahabatku meninggalkan Blackberrynya di McDonalds. Kami sudah separuh jalan kembali ke vila sebelum ia menyadari ia telah kehilangan Blackberrynya dan kami curiga ia mungkin telah meninggalkannya di McDonalds, di mana kami berhenti terakhir. Kami minta sopir berputar dan kembali ke McDonalds, sekalipun kami tidak benar-benar berpikir bahwa Blackberrynya masih ada di sana.

Tetapi perhatikan dan lihat, Blackberry itu masih di sana. Seseorang telah menemukannya di konter dan menyampaikannya ke manajer. Betapa leganya temanku yang tentu tidak dapat menanggung kehilangan semua datanya.

Ada banyak contoh lain mengenai kejujuran dari orang Bali yang sangat mengesankan kami. Aku berkelakar bahwa jika aku belum mempunyai agama dan tengah mencari suatu agama aku mungkin akan menjadi seorang Hindu Bali. Demikian bagaimana aku terkesan dengan orang Bali Hindu.

Masih kah, kita umat Hindu Bali mempunyai prinsip dasar yang kuat dalam bersikap kepada saudara kita, kepada teman kita, kepada tamu kita baik dari luar maupun dalam negeri?? Orang asing mungkin sangat merindukan sikap rendah hati umat Hindu Bali baik di dunia pendidikan, pertanian, bisnis atau industri pariwisata.

Salam,